Nooit zullen twee mensen over één ding helemaal gelijk oordelen, en het is onmogelijk twee precies dezelfde meningen te vinden, niet alleen bij verschillende personen, maar ook bij dezelfde persoon op verschillende tijdstippen. Michel de Montainge, Essays (1588), Boom,  1993, p.1261   
29 augustus 2009 - WAT ZIEN IK? Over interpretatie van kunst De Interessegroep Kunst en Cultuur nodigt jullie uit je licht op te komen steken over interpretatie van kunst. Dat licht wordt aangeboden in de vorm van twee inleidingen en een rondgang over tijdelijke tentoonstellingen en de vaste collectie van het Centraal Museum in Utrecht. Volop tijd om ook je eigen zienswijze en interpretatie te geven. Om de tegenstellingen aan te scherpen komt als eerste kunst uit de middeleeuwen aan bod. Daarna de beleving van contemporaine kunst. Twee uiteenlopende perioden met uiteenlopende kunst. Zijn de verschillen enkel optisch - of is er veel meer aan de hand? Maar misschien is het wel ‘oude wijn in nieuwe zakken’? Kees van de Ploeg geeft zijn inleiding de titel mee: Kunst voordat er sprake is van kunst. Voor Jeroen Damen is Naar (moderne) kunst kijken, kijken naar jezelf. Het Centraal Museum heeft in zijn collectie zowel Middeleeuwse als hedendaagse kunst. Tot de vaste collectie behoort de belangrijkste en meest complete verzameling Utrechtse Oude Meesters ter wereld. Het biedt ook altijd tijdelijke tentoonstellingen. Gidsen zullen rondleidingen verzorgen op basis van het thema van deze dag.  

 

Inleidingen

Kees van de Ploeg: Kunst voordat er sprake is van kunst

Kunst verwijst in de middeleeuwen niet naar een afzonderlijk esthetisch domein, zoals wij daar sinds de achttiende eeuw aan gewend zijn geraakt, maar staat altijd in dienst van een welomschreven functie. Veel kunstwerken dienen om bij de gelovigen devotie op te wekken, soms ook – en naarmate de middeleeuwen vorderen steeds vaker – dienen ze propagandistische doeleinden. Dan gaat het erom de glorie van een vorst en zijn dynastie uit te bazuinen of de macht van een collectieve regeringsvorm zoals een zelfstandige stadsstaat te onderstrepen. Ook speelt kunst een belangrijke rol in de concurrentieslag tussen verschillende kloosterorden om de vrome gunst van de stedelijke bevolking. Hoe sterk deze functies ook kunnen verschillen, bijna altijd is een religieus element in de voorstellingen prominent aanwezig. Dat brengt ons bij de mentaliteit van de middeleeuwer, die ons, in elk geval in ‘post-religieus’ Europa, heel vreemd is geworden. Toch valt aan de hand van de thema’s en de wijze waarop die zijn voorgesteld, ook in die middeleeuwse kunst een ontwikkelingslijn vast te stellen, van een aanvankelijk overheersend apocalyptisch besef naar een steeds persoonlijker emotie, van het Laatste Oordeel uit de twaalfde-eeuwse portaalsculptuur naar de bloedmystiek uit vijftiende-eeuwse getijdenboeken voor persoonlijk gebruik en paneeltjes voor privé-devotie. Juist in dit persoonlijke en emotionele krijgen we zicht op de geleidelijke overgang naar de moderne tijd, waarvan wijzelf weer het voorlopige ‘eindproduct’ zijn.

Kees van der Ploeg doceert kunst- en architectuurgeschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen  en de Radbouduniversiteit Nijmegen. Hij publiceert geregeld over aspecten van de middeleeuwse kunst. Hij werkt momenteel aan een boek over de Lebuinuskerk in Deventer, waarin ook aan het aspect van de middeleeuwse mentaliteit ruim aandacht wordt geschonken. Hij is lid van Genius.  
 vezelay.jpg  geertgen_manvansmarten.jpg

Het Laatste Oordeel boven het portaal van de Ste-Madeleine in Vézelay (begin 12de eeuw)

Geertgen tot Sint Jans, Man van Smarten, ca. 1495 (Utrecht, Museum Catharijneconvent)

 

Jeroen Damen: Naar (moderne) kunst kijken is kijken naar jezelf…

Moderne kunst is er voor iedereen. Niet speciaal voor een specifieke groep zoals gelovigen, wereldlijk leiders of  welgestelde burgers, maar voor ieder mens die bereid is om het kunstwerk te beleven en te ervaren. Moderne kunst doet ons een voorstel om op een nieuwe manier onszelf en onze wereld te beschouwen. Ze is persoonlijk en tegelijk publiek gericht. Er is geen geschiedenis die vertelt wat moderne kunst is, geen boek met criteria om de maatschappelijke waarde te bepalen, geen canon die sommige werken verheft boven de andere. Het moderne kunstwerk wordt voor ons gemaakt en we moeten er helemaal zelf mee aan de slag.

Wat in het kunstwerk brengt je ertoe om stil te blijven staan? Waarom vind je het ene werk boeiend, mooi of spannend, en het andere afschuwelijk? Wat breng je eigenlijk mee als je naar kunst kijkt? Je kennis van geschiedenis, je voorkeur voor kleur, je nieuwsgierigheid naar een verhaal? Reis licht en laat om te beginnen je bagage thuis: het kunstwerk zelf levert alles om je mee bezig te houden. Al snel zal blijken dat je toch bagage hebt meegebracht, opgeroepen door de vorm en de inhoud van het kunstwerk waarmee jij je bezighoudt: je weet al heel veel en je hebt al heel veel gezien en daar selecteer je nu uit op zoek naar verwantschap.

En je ontdekt dat er geen eenduidige lezing is en geen eenduidige betekenis. Al dan niet bewust van de vele mogelijkheden die het werk in zich draagt kies je voor de op dat moment sterkst geldige. Dan ontdek je dat het kunstwerk de blik op jezelf heeft veranderd. Dat is waar moderne kunst over gaat: dat het altijd anders kan. Het verandert je blik op de wereld, op de oude kunst en op de nieuwe, en op jezelf.

 

gertrudestein.jpg

earlymorning.jpg

Portret van Gertrude Stein - Pablo Picasso Olieverf op doek 100x82cm, 1906 Early One Morning - Anthony Caro Beschilderd staal en aluminium: 289 x 619 x 335 cm 1962

Jeroen Damen is afgestudeerd kunsthistoricus en communicatiedeskundige. Moderne kunst staat centraal in zijn bestaan. Hij geeft cursussen en lezingen en stelt excursies samen en leidt deze. Werkt als curator nauw samen met kunstenaars bij het inrichten van tentoonstellingen. Hij meent dat het genieten van en kennis vergaren over moderne kunst voor een brede groep bereikbaar moet zijn. Hij laat zijn toehoorders genieten van het spannende gevoel dat kunstwerken steeds opnieuw oproepen. Dat het écht opwindend is om te ontdekken wat andere mensen met hun kunst tot stand hebben gebracht. En dat je stapsgewijs went aan het denken en de ideeën van kunstenaars en rond kunst.

 

Rondleiding door Centraal Museum

In vervolg op het ‘geleerde’ maken we een rondgang door het Centraal Museum. Gidsen zullen ons leiden langs een aantal werken uit de vaste collectie en tijdelijke tentoonstellingen die als illustratief beschouwd kunnen worden voor hetgeen in de inleidingen aan de orde is gesteld.

Het Centraal Museum heeft in zijn collectie zowel Middeleeuwse als hedendaagse kunst. Tot de vaste collectie behoort de belangrijkste en meest complete verzameling Utrechtse Oude Meesters ter wereld. In de tijdelijke tentoonstelling ‘Standpunten’ worden traditionele kunsthistorische kaders losgelaten. Zeven hedendaagse kunstenaars laten hun eigen werk een relatie aangaan met kunstwerken uit de collectie. Thema’s  als massacultuur, politiek, vrijheid en elite komen aan de orde. Ruud Kuijer kiest in zijn solotentoonstelling ‘Ambitie - traditie – innovatie’ zijn eigen weg binnen de sculptuur met behulp van materialen als hout, ijzer en beton, los van alle trends en modes. 

 

Borrel en maaltijd

De dag wordt vervolgd met een borrel en een maaltijd. Aten we vorig jaar op straat, dit jaar eten we ‘van de straat’: eten dat wereldwijd op straat te krijgen is. Nu overdekt, in Restaurant 030, in de vorm van een vijfgangen diner.

 

Programma

12.30 - 13.00 uur                    ontvangst aspiranten                                       

13.00 - 13.30 uur                    ontvangst leden

13.30 - 13.40 uur                    opening                                                          

13.40 - 14.25 uur                    inleiding Kees van der Ploeg: Kunst voordag sprake is van kunst

14.25 - 14.55 uur                    pauze met lekkernij

14.55 - 15.40 uur                    inleiding Jeroen Damen: Naar (moderne) kunst kijken, is kijken naar jezelf…….

15.40 - 16.45  uur                   mededelingen en rondleiding door het museum

17.00 uur                                allen op straat, op weg naar het restaurant

17.30 uur                                borrel

19.00 uur                                diner

Ontvangsten en pauze zijn in het museumrestaurant. Bij mooi weer in de tuin. Die ligt naast het auditorium, waar de inleidingen gehouden worden. Degenen die niet in het bezit zijn van een Museumjaarkaart, betalen € 6 entree aan de kassa. Vermeld er bij dat je voor de Geniusbijeenkomst komt. 

Vanwege het individueel afrekenen en inchecken met de museumjaarkaart, stellen we het op prijs wanneer iedereen ruim op tijd aankomt.

Aanmelden

Het maximum aantal deelnemers is 85. Dus, zorg dat je snel een plaats reserveert! Iedereen moet zich vanwege een update aan de website aanmelden via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Aanmelden is mogelijk tot en met zondag 23 augustus. 

Je kunt je voor de volgende programmaonderdelen opgeven:

-  Het gehele programma, inclusief borrel en diner:         € 42.

-  Het middagprogramma, zonder borrel en diner:          € 14.

-  Het middagprogramma met borrel, zonder diner          € 18

De entree voor het museum is niet inbegrepen. Deze bedraagt € 6.  Voor houders van de Museumjaarkaart is de toegang gratis. 

Bij de aanmelding s.v.p. vermelden: lid of aspirant, welk programmaonderdeel / delen je gaat volgen en of je vegetarisch eet. Gelieve het juiste bedrag over te maken op rekening Postbank 3792152, t.n.v. R.J. Jonker, Delft, onder vermelding van programmakeuze en dinerwens. Aanmelding verplicht tot betaling. Pas na de ontvangst van je bijdrage is je inschrijving definitief. Restitutie is niet mogelijk. 

 

Locaties

-  Centraal Museum, Nicolaaskerkhof 10, Utrecht, 030-2362362, http://www.centraalmuseum.nl/

-  Restaurant 030, Voorstraat 23-25, Utrecht, 030-2333232 

 

Bereikbaarheid

Geadviseerd wordt zoveel mogelijk met openbaar vervoer te komen. Raadpleeg daartoe www.9292ov.nl .Er zijn meerdere buslijnen die op loopafstand van het museum hun halte hebben. Buslijn 2 stopt weliswaar voor de deur van het museum, maar rijdt ’s zaterdags maar eens in de 20 minuten. Parkeren: de parkeergarage aan de Springweg ligt zo’n beetje tussen museum en restaurant in.

Genius - Netwerk van LGBT+ Professionals | © 2016 | Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Genius staat geregistreerd onder KvK nummer 40240282
Vestigingsadres (alleen voor correspondentie): Landmeterstraat 18 2645KH te Delfgauw
Voor financiën: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.